حج چیست ؟ نوشتاری از دکتر علی شریعتی
و در دل صدف مرموز این آیات متشابه است که آنچه را باید، اندیشه های غواص قرن های آینده صید کنند و بشکافند از چشم های کم سو و اندیشه های لغزان امروز و دیروز پنهان کرده اند.
و این منشور صد پهلوی چندین رنگ آیات متشابه است که سخن قرآن را پیامی کرده است ساده، آنچنان که یک صحراگرد بدوی به سادگی می فهمد و خود را مخاطب آن می یابد و هم یک فیلسوف متمدن از اعجاز هنری و غنای معنوی و عمق پیچیدگی فکری آن به حیرت می افتد و هیچ گاه اندیشه ی جستجوگر و دل معنی یابش به انتهای آن نمی رسد و آن را طی نمی کند!
و همین آیات متشابهات است که جاودانگی و اثرپذیری و آموزندگی و تازگی همیشگی این کتاب را، در گذر زمان ـ که همه چیز را می فرساید و کهنه می کند و می میراند و می زایاند ـ و در زمین ـ که محل کون و فساد است و مرگ و حیات ـ تضمین کرده است.
و در چشم من، احکام نیز همچون آیات ، به محکم و متشابه تقسیم می شوند و جهاد یک حکم محکم است و حج ، یک حکم متشابه !
و آنچه فهم این حکم متشابه را دشوارتر کرده است این است که زبانی که برای بیان آن انتخاب شده است، یک زبان رمزی ، و به اصطلاح امروز، سمبلیک است.
و آنچه بر دشواری آن باز هم افزوده است این است که این زبان رمزی، لفظ نیست، حرکت است!
و حرکتی صامت!
حکمی متشابه که با حرکاتی رمزی بیان شده است!
و در حج، تنها زبان نیست که آن را متشابه کرده است، محتوا متشابه است!
چرا چنین؟
زیرا که حج، چندان ساده نیست که هر چه در دل دارد، پیش نظر یک نسل، در یک عصر، بیرون بریزد و بطنش را برای نیاز یک فهم و توان یک احساس سفره کند و آن گاه برای عصرهای دیگر سنتی تکراری شود و برای نسل های دیگر تشریفاتی قالبی و حکمی تعبدی، عبث، خالی، بی روح، بی حرف، بی نقش، کهنه و تمام شده و تاریخی!
وانگهی، حج، نمی خواهد یک عقیده، یک دستور و یا یک ارزش را طرح کند، حج تمامی اسلام است.
اسلام با کلمات، قرآن است و ، با انسان ها، امام، و با حرکات، حج!
چنین می نماید که خدا هر چه را خواسته است به آدمی بگوید یکجا در حج ریخته است!
از فلسفه ی وجود و جهان بینی گرفته تا فلسفه ی خلقت انسان و سیر تاریخ و مراحل تکامل آدمی ـ از آغاز پیدایی اش بر روی خاک، تا آخرین قله ی کمال نهایی اش ـ و نیز آنچه باید بیاموزد و مراحلی که باید در بندگی طی کند تا به معراج خدایی اش اوج گیرد، و بالاخره ، طرح تکوین نوع بشر، تشکیل امت نمونه ی بشری و تکامل فرد بشری و اصل تغییر همیشگی، نظم ثابت و هماهنگی دقیق با زمان و اصالت اجتماع و به طور کلی: حرکت خودآگاه و انتخاب شده ی جمعی به سوی ابدیت مطلق، کمال لایتناهی: خدا !
و مسأله هدایت، ارزش های اخلاقی، امامت، امت، مکتب، اتصال تاریخی، اجتماع بشری، اشتراک فرهنگی، اتحاد سیاسی، وحدت طبقاتی، وحدت نژادی، وحدت اعتقادی، راه، حرکت، جهت، رهبری، هدف، مسؤولیت، ایدئولوژی، ایثار، تقوی، آگاهی، خودآگاهی، بسیج، تجهیز، آمادگی، سلاح، استراتژی، جهاد، شهادت، عشق، خون، پیروزی، آزادی...
همه چیز از جهان بینی توحید و فلسفه ی وجود گرفته تا مبارزه با جنگ، تبعیض و گرسنگی!
هم خدا و هم نان!
هم بندگی و هم نجات
هم خودسازی و هم انحلال فرد در امت،
ایثار خویش، به خلق، اما، نه به خاطر خویش، و نه به خاطر خلق، که خدا!
بر گرفته از کتاب " حج زیباترین روح همبستگی " اثر دکتر علی شریعتی
ادامه این نوشتار را یکجا در سایت ببینید:
بهانه ای برای با شما بودن تا برخی معارف دین مبین اسلام و آموزه های مکتب اهل بیت علیهم السلام و مطالب مورد نیاز زائران و مسافران سفر معنوی حج و عمره و عتبات بیان شود